Forum Organizacji Pacjentów 2026 i wysłuchanie społeczne - szczepienia

W dniach 11-12.02.2026 r. jako Fundacja Zdrowego Postępu wzięliśmy udział w XX Forum Organizacji Pacjentów, czyli corocznej, największej w Polsce konferencji skierowanej do organizacji pacjentów. Spotkanie, organizowane co roku z okazji Światowego Dnia Chorego, stanowi przestrzeń dialogu, wymiany doświadczeń i wspólnego poszukiwania rozwiązań na rzecz poprawy sytuacji pacjentów, a jego inicjatorem jest Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej.

Oprócz paneli dyskusyjnych  z osobami kształtującymi politykę zdrowotną państwa – m.in. Ministrem Zdrowia, Prezesem NFZ, Rzecznikiem Praw Pacjenta i ekspertami w obszarze zdrowia publicznego – Forum stwarza przestrzeń do integracji środowiska oraz w ramach wysłuchania społecznego - daje możliwość zadania pytania decydentom na temat dostępu do leczenia,  wyzwań zdrowia publicznego, przyszłości systemu opieki zdrowotne oraz jakości życia pacjentów. 

W tym roku nasza organizacja miała szansę zadać też pytanie w imieniu seniorów dbających o profilaktykę szczepień.

Poruszyliśmy temat wskaźnika śmiertelności związanej z Inwazyjną Chorobą Pneumokokową (IChP) w Polsce, który wynosi niemal 50% wśród pacjentów w wieku 65+ 1 , co stanowi najwyższą wartość spośród wszystkich grup wiekowych.

Wprowadzenie obowiązkowych szczepień przeciw pneumokokom w populacji pediatrycznej w 2017 r. pośrednio przyczyniło się do zmniejszenia zapadalności na inwazyjną chorobę pneumokokową u dorosłych wywoływaną przez serotypy uwzględnione w szczepionce dziecięcej, jednak wraz z upowszechnieniem szczepień dziecięcych obserwuje się coraz większy odsetek przypadków w starszych grupach wiekowych wywołanych obecnie przez serotypy nieobjęte Programem Szczepień Ochronnych.

W 2022 r. w Polsce wprowadzono częściową refundację szczepionki przeciw pneumokokom dla dorosłych w wieku powyżej 65 lat, znajdujących się w określonych grupach ryzyka zachorowania na chorobę pneumokokową. Sposób
kwalifikacji ogranicza dostęp do szczepień ze względu na zbyt wąskie kryteria chorób towarzyszących, na co zwracają uwagę zarówno seniorzy, jak i lekarze POZ i farmaceuci.

Zadaliśmy więc pytanie:

• Kiedy będzie dostępna nieodpłatnie dla polskiego pacjenta dopasowana do dorosłego pacjenta profilaktyka szczepienna przeciw pneumokokom dla osób 65+ oraz czy polscy seniorzy mogą liczyć na szeroki populacyjny dostęp do refundowanej szczepionki przeciw pneumokokom?

Na pytanie odpowiedziała Podsekretarz stanu (wiceminister) w Ministerstwie Zdrowia, Katarzyna Kacperczyk, która niestety w swojej odpowiedzi całkowicie pominęła problem braku populacyjnego dostępu do szczepień przeciw IChP dla seniorów. 

Pani Minister przyznała, że obecnie w procesie refundacji znajdują się 2 szczepionki o wysokiej walentności, dopasowane do potrzeb dorosłego pacjenta. Natomiast w kontekście programu populacyjnego, p. Minister pominęła ten temat i powiedziała, że obecnie seniorzy mają dostęp do bezpłatnej szczepionki przeciw pneumokokom. 

WERYFIKACJA: TAK,  W 2023 r.w Polsce wprowadzono refundację szczepionki przeciw pneumokokom dla dorosłych w wieku powyżej 65 lat, ale tylko dla tych, znajdujących się w określonych grupach ryzyka zachorowania na chorobę pneumokokową. 

Jako Fundacja nieustannie apelujemy o to, by seniorzy w Polsce mieli populacyjny dostęp do refundowanej szczepionki przeciw pneumokokom o najszerszej możliwej ochronie. Konieczne jest rozszerzenie programu refundacyjnego na całą populację seniorów, bez ograniczenia w postaci chorób towarzyszących.

Jak podkreslają eksperci kliniczni: Ochrona tylko części populacji nie wystarczy. To z czym mierzymy się obecnie to narastający problem z antybiotykoopornością oraz brak dostępu do szczepionek na dominujące odmiany pneumokoków. 

Będziemy podnosić ten temat u decydentów i przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia, ponieważ obecny program szczepień przeciw pneumokokom osób dorosłych nie jest dostosowany do potrzeb seniorów.