Migrena to choroba, którą można i należy leczyć

Migrena to poważna, przewlekła choroba neurologiczna, która znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie, życie zawodowe i rodzinne. Otrzymanie diagnozy to tylko pierwszy krok. Kolejnym jest rozpoczęcie świadomego leczenia i skorzystanie z dostępnych form wsparcia.

Leczenie migreny obejmuje dwa podstawowe obszary: terapię doraźną, stosowaną w trakcie napadu bólu, oraz leczenie profilaktyczne, którego celem jest zmniejszenie liczby i nasilenia napadów. Kluczowe znaczenie ma właściwa diagnostyka oraz współpraca z lekarzem, w szczególności neurologiem.

Zanim wybierzemy się z tym problemem do lekarza, warto zebrać kilka informacji o tym, jak dokładnie wygląda choroba. Najlepszy sposób to prowadzenie dzienniczka migrenowego. Wystarczy do tego kartka, zwykły zeszyt albo aplikacja w telefonie. Warto zapisywać na bieżąco:

• Kiedy pojawił się ból? (Data, godzina, czas trwania napadu
  migrenowego)
• Gdzie boli? (Po której stronie głowy? Jaki to ból: pulsujący, tępy,
  rozlany?)
• Czy jest coś, co mogło go wywołać? (Np. stres, wzmożona
  aktywność fizyczna, zmiana pogody, brak snu, posiłku?)
• Jakie objawy towarzyszyły bólowi? (Np. nudności, światłowstręt,
  aura?)
• Jakie leki wzięłaś_wziąłeś i czy pomogły? Jeśli tak, to po jakim
  czasie?

Taki dzienniczek to najważniejsze narzędzie diagnostyczne. Dzięki niemu lekarz szybciej ustali, czy to rzeczywiście migrena, jak często występuje i jak mocno wpływa na życie. 

Z dzienniczkiem do lekarza

Pierwszym miejscem konsultacji migreny dla pacjenta może być lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, który przeprowadzi wstępny wywiad, wykluczy inne przyczyny bólu głowy oraz – w razie potrzeby – skieruje pacjenta do neurologa w ramach świadczeń refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Pacjenci mogą również skorzystać z wizyty prywatnej.

W przypadku migreny przewlekłej, definiowanej jako co najmniej 15 dni bólu głowy w miesiącu (w tym minimum 8 dni spełniających kryteria migreny) przez okres co najmniej trzech kolejnych miesięcy, możliwe jest zakwalifikowanie do refundowanego programu lekowego B.133 „Profilaktyczne leczenie chorych na migrenę przewlekłą (ICD-10: G43)”. Program obejmuje nowoczesne terapie, w tym leczenie toksyną botulinową typu A oraz przeciwciałami monoklonalnymi, i jest przeznaczony dla pacjentów, u których wcześniejsze metody profilaktyczne nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.

Kwalifikacja do programu odbywa się w ośrodkach posiadających umowę z NFZ, a decyzję o włączeniu pacjenta podejmuje neurolog. Informacje o placówkach realizujących świadczenia neurologiczne oraz programy lekowe dostępne są w wyszukiwarce „Gdzie się leczyć” na stronie NFZ.

Kwalifikacja do programu lekowego

W ramach programu lekowego B.133 „Profilaktyczne leczenie chorych na migrenę przewlekłą (ICD-10: G43)” stosuje się nowoczesne leki biologiczne i toksynę botulinową. Nie chodzi tu o leczenie doraźne (czyli o tabletkę na ból), tylko o terapię, która zmniejsza częstość i nasilenie napadów lub czasem sprawia, że znikają one na dłużej. Program jest przeznaczony dla pacjentów, u których inne metody leczenia nie przyniosły wystarczających efektów.

Leczenie odbywa się pod opieką neurologa i jest prowadzone w ramach dwóch linii leczenia:

• W I linii leczenia stosowana jest toksyna botulinowa typu A w formie iniekcji (3 podania co 3 miesiące).

• W II linii leczenia dostępne są obecnie przeciwciała monoklonalne.

Terapię rozpoczyna się od I linii leczenia. Pacjent otrzymuje 3 podania toksyny botulinowej co 3 miesiące, a następnie oceniana jest skuteczność leczenia. Jeżeli wystąpi redukcja dni z bólem głowy o 50% w porównaniu do wizyty kwalifikacyjnej, pacjent otrzymuje kolejne 2 podania toksyny botulinowej.

Po 5 podaniach toksyny botulinowej, pacjent wchodzi w okres obserwacji, który trwa 12 miesięcy. Jeśli w czasie obserwacji wystąpi wzrost liczby dni z bólem głowy o 1/3, to pacjent może wrócić do leczenia w ramach programu lekowego toksyną botulinową. Jeśli wystąpi nawrót migreny przewlekłej, to pacjent kierowany jest do II linii leczenia.

W II linii stosuje się leczenie biologiczne: mAbs - p/ciało monoklonalne przez kolejnych 12 miesięcy, z regularnymi wizytami kontrolnymi co 3 miesiące i oceną skuteczności (aktualnie w tej linii leczenia są do wyboru 3 rodzaje przeciwciał monoklonalnych).

Po przyjęciu 5 dawek toksyny botulinowej lub 12 dawek przeciwciał monoklonalnych, pacjent wchodzi w okres obserwacji, który trwa 12 miesięcy. Pacjent pozostaje pod kontrolą neurologa, musi prowadzić dzienniczek migrenowy i zgłaszać się do regularnie na wizyty kontrolne do ośrodka. Kryterium skuteczności leczenia to m.in. redukcja liczby dni z bólem głowy o ≥50% w porównaniu do okresu sprzed terapii.

Jeśli terapia w ramach programu lekowego nie była skuteczna (brak 50% redukcji dni bólowych): pacjent jest wyłączany z programu (uznaje się, że brak jest podstaw do dalszego refundowanego stosowania leku biologicznego). Może być leczony innymi metodami poza programem (np. farmakoterapia doustna, leczenie lekami biologicznymi odpłatnie na koszt pacjenta).

Masz wpływ!

Pamiętaj! Migrena to choroba wymagająca systematycznego i długofalowego podejścia terapeutycznego. Właściwie dobrane leczenie pozwala wielu osobom znacząco ograniczyć liczbę napadów i poprawić jakość życia. A udział w programie lekowym nie oznacza końca leczenia. To część procesu, który ma pomóc Ci utrzymać kontrolę nad chorobą.

Skorzystaj z bezpłatnych materiałów edukacyjnych dla pacjentów:

• Przewodnik dla osób z migreną - praktyczny pdf, który ułatwi drogę po leczeniu profilaktycznym
• Karty do uzupełnienia przed wizytą u lekarza, które pomogą uporządkować Twoje objawy i pytania do specjalisty,
• Narzędzia do monitorowania samopoczucia i napadów migreny.
  

Pobierz materiały i dowiedz się więcej na https://fundacjazdrowegopostepu.com/migrena--i-co-dalej