Migrena w Sejmie RP! Mamy dobre wieści!
16 listopada w Sejmie RP pod przewodnictwem p. poseł Iwony Marii Kozłowskiej odbyło się spotkanie Parlamentarnego Zespołu ds. Centralnego Układu Nerwowego “Migrena: choroba miliona wyborów, których nikt nie widzi”, które mieliśmy szansę współorganizować jako Fundacja Zdrowego Postępu wspólnie z Polskim Towarzystwem Bólów Głowy.
O odpowiedzialności za Was i dla Was
Powiemy Wam szczerze, jeszcze nigdy nie czuliśmy na sobie tak wielkiej odpowiedzialności, jak przygotowując właśnie to spotkanie wspólnie z ekspertami klinicznymi i p. poseł. Wiedzieliśmy, jak wielu z Was pomagało nam przesyłając swoje komentarze, listy, postulaty, jak wielu z Was podzieliło się swoimi historiami, jak wielu zachęcało innych do podpisania petycji p. Darii o konieczne zmiany w opiece nad pacjentem z migreną i lepszym dostępie do leczenia.
Jeszcze z samego rana odbieraliśmy wydruki materiałów na to spotkanie, w tym zbiór postulatów od nas i od Was, bo do późnego wieczora nadsyłaliście swoje propozycje. W ostatnim momencie wydrukowaliśmy też podpisy pod petycją p. Darii - uwaga - zakończyliśmy druk na 3790, a w czasie spotkania przekroczyliśmy 3900 podpisów, a dzisiaj jest już ich ponad 4 tysiące!
To wielki symbol tego, że jako środowisko pacjentów z migreną jesteśmy siłą, której nie da się zatrzymać! I ogromnie Wam dziękujemy za każde wsparcie!
Co się wydarzyło w części eksperckiej?
Wszyscy czekacie na to, co się wczoraj wydarzyło, dlatego skrótowo chcemy Wam streścić przebieg posiedzenia oraz wypowiedzi jego uczestników:
Spotkanie rozpoczęła Przewodnicząca Zespołu, poseł Iwona Maria Kozłowska, wskazując na wagę spotkania, które ma prowadzić do zmiany w postrzeganiu migreny przez społeczeństwo, ale też system ochrony zdrowia, tak by nie była lekceważona jak dotychczas.
Z ramienia ekspertów klinicznych spotkanie otworzyła prof. dr hab. n. med. Alina Kułakowska, Prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, która zaznaczyła, że obecny program lekowy leczenia migreny przewlekłej B.133 nie zaspokaja do końca potrzeb osób z migreną, stąd intensywne działania Sekcji Bólów Głowy PTN oraz Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy, aby to zmienić. Pani profesor podkreśliła, że koszty nieleczonej migreny znacząco wykraczają poza koszty społeczne i są ogromnym obciążeniem dla systemu zdrowia.
Prof. dr hab. n. med. Jacek Rożniecki podkreślił, że w Polsce żyją miliony cierpiących na migrenę, których nikt nie widzi, ale system powinien na nich zwrócić uwagę, bo zgodnie z analizą Wifor z 2026 r. ekonomiczny koszt migreny w Polsce przekracza 56 mld zł rocznie, czyli ok. 1,55% PKB.

Następnie głos zabrał prof. dr hab. n. med. Bartosz Karaszewski, konsultant krajowy w dziedzinie neurologii. Zaprezentował 3 filary działań w neurologii, które zmienią pozycję migreny i zaopiekują koniecznie zmiany:
1. Promocja i edukacja: pojawianie się tematu migreny na arenie międzynarodowej i lokalnej oraz podkreślanie obciążenia zdrowotnego, jakie niesie. To umocni pozycję migreny i ma na celu walczyć z bagatelizacją tej choroby przez system.
2. Zmiany w dostępie do leczenia: konieczne jest stworzenie kilku ścieżek leczenia migreny w Polsce, tak by zapewnić pacjentom równy dostęp do leczenia migreny epizodycznej i przewlekłej. Pan Profesor zaznaczył, że czekamy obecnie na wynik decyzji refundacyjnej Ministerstwa Zdrowia w sprawie leku z kategorii gepantów w refundacji aptecznej. Ta decyzja uwarunkuje kaskadę kolejnych zmian w programie lekowym i poza nim. Przewidywane możliwości długofalowe to rezygnacja z dostępu do leczenia migreny w ramach programu lekowego, zniesienie liniowości i refundacja apteczna leków, które nie wymagają podania w ośrodku (oprócz toksyny botulinowej typu A).
To co najważniejsze, konsultant krajowy w dziedzinie neurologii podkreślił natychmiastową konieczność zniesienia ograniczenia czasowego leczenia w programie lekowym B.133, a więc nasz główny postulat zmian. “To trzeba zrobić już, teraz” - podkreślił kilkakrotnie.
3. Edukacja profesjonalistów: migrena musi być dobitniej zaadresowana na egzaminach specjalizacyjnych, a także w medycynie rodzinnej. Zmiana protokołu kształcenia neurologów w tej kwestii przyczyni się do mniejszej bagatelizacji migreny, lepszej diagnostyki i tym samym leczenia.
Kolejna część spotkania należała do zaproszonej przez nas Eleny Ruiz de la Torre, Executive Director European Migraine & Headache Alliance.
EMHA to europejska organizacja parasolowa zrzeszająca stowarzyszenia pacjentów zajmujące się pracą na rzecz pacjentów z migreną i bólami głowy, której jesteśmy członkiem jako Fundacja jedyna organizacja pacjencka z Polski, a Polskie Towarzystwo Bólów Głowy reprezentuje środowisko ekspertów.
Elena Ruiz de la Torre wskazała na rolę pozycjonowania przez EMHA migreny na poziomie europejskim. Przez lata pracy udało im się uczynić migrenę widoczną w Brukseli, dzięki licznym wydarzeniom i spotkaniom z parlamentarzystami, organizowanym w Parlamencie Europejskim.
Co więcej, dzięki ich pracy migrena została wymieniona z nazwy w rezolucji z 16 września 2026 r. w sprawie nierówności ze względu na płeć w dziedzinie zdrowia.
Czas na prezentacje!
Kolejną część spotkania poświęciliśmy trzem prezentacjom nt. sytuacji pacjentów z migreną w Polsce, danym epidemiologicznym oraz propozycjom zmian od ekspertów towarzystw naukowych.
Dr hab. n. med. Marta Waliszewska-Prosół, prof. UMW, Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy oraz Przewodniczącą-elekt Sekcji Bólu Głowy w Polskim Towarzystwie Neurologicznym, bardzo dobitnie przedstawiła dane epidemiologiczne dot. migreny w Polsce, m.in.:
- Na migrenę w Polsce cierpi ok. 7 mln osób i jest to grupa wciąż niedoszacowana ze względu na opóźnienia w diagnozie. W tym ok. 750 tys. osób cierpi na migrenę przewlekłą.
- Tylko 2-12% pacjentów wymagających leczenia profilaktycznego, faktycznie jest leczonych.
- Zachorowalność będzie rosła z roku na rok, a odsetek migreny definitywnej i prawdopodobnej to już 32%.
- Migrenicy w Polsce są najbardziej obciążeni chorobą na tle krajów europejskich, co wynika z późnego dostępu do leczenia tej choroby.
Średnio migrenik spędza ok. 10% swojego życia w bólu.“Leczenie migreny powinno być priorytetem w krajowym planie zdrowotnym Polski - podkreśliła prof. Marta Waliszewska-Prosół .

Dr n. med. Magdalena Boczarska-Jedynak, Przewodnicząca Sekcji Bólów Głowy Polskiego Towarzystwa Neurologicznego zaprezentowała leczenie migreny epizodycznej i przewlekłej w praktyce. Omówiła praktyczne ograniczenia obecnego modelu leczenia migreny przewlekłej: bariery w programie lekowym B.133 oraz potrzeby refundacji aptecznej nowoczesnego leczenia profilaktycznego dla pacjentów spełniających kryteria kliniczne.
Dr Boczarska-Jedynak kilkakrotnie podkreśliła na podstawie prezentowanych danych, że nie możemy oczekiwać sukcesu programu lekowego B.133, w którym do tej pory jest leczonych zaledwie 1% uprawnionych do tego pacjentów, bez gruntownych zmian i zniesienia barier administracyjnych. Jej analiza wykazała też, że z powodu tych ograniczeń, tak naprawdę migrena przewlekła w Polsce leczona jest na rynku prywatnym przez tych, którzy mają na to środki i jest to niezgodne z prawem pacjenta do leczenia.
"Obecnie w programie lekowym jest ok. 3600 pacjentów, z czego 2 tys. kończy program lekowy B.133 i przy obecnych kryteriach nie będzie w stanie do niego wrócić. Świadomość braku możliwości kontynuacji skutecznego leczenia jest bardzo trudna dla pacjenta i dla nas lekarzy” - mówiła dr Boczarska-Jedynak.

Kolejną prezentację przedstawił dr hab. n. med. Marcin Straburzyński, specjalista medycyny rodzinnej, który skupił się na migrenie w ośrodkach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Omówił bariery i trudności w diagnostyce i rozpoznaniu migreny przez lekarzy rodzinnych oraz to, jak pozytywny wpływ na chorych miałoby zwiększenie ich roli w diagnozie i leczeniu migreny epizodycznej.
Lekarze rodzinni to najczęstszy pierwszy kontakt pacjenta z migreną. Niepełna znajomość kryteriów rozpoznania migreny przez lekarzy POZ skutkuje opóźnieniem rozpoznania o ok. 2 lata - mówił dr Straburzyński
Czas na pacjentów!
Po raz pierwszy podczas spotkania w Sejmie RP, nie tylko mówiliśmy w imieniu pacjentów, nie tylko prezentujemy wyniki naszego ogólnopolskiego badania “Poza systemem i na własną rękę" (każdy uczestnik otrzymał wydruk raportu wraz z komentarzem eksperckim dr hab. n. med. Marta Waliszewska-Prosół, prof. UMW, Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy oraz Przewodniczącej-elekt Sekcji Bólu Głowy w Polskim Towarzystwie Neurologicznym), ale też przede wszystkim zaprosiliśmy ich do sesji, by podzielili się swoimi doświadczeniami!
Bardzo z tego miejsca jeszcze raz dziękujemy p. poseł Iwonie Marii Kozłowskiej, że umożliwiła podejście do tematu inaczej, zaproszenie pacjentów do interaktywnej sesji pytań i odpowiedzi, moderowanej przez Joannę Bogdanowicz-Antos, Prezes Fundacji Zdrowego Postępu. Nie każdy parlamentarzysta wykazuje się taką empatią i zrozumieniem potrzeb wspierania głosu pacjentów!
Zaprosić takie grono migreników do Sejmu RP to dla nas ogromna odpowiedzialność, ale też emocje. Wiecie, że atak migreny może znienacka pokrzyżować plany i pomimo tego, że wcześniej rozmawialiśmy z każdą z tych osób, przygotowaliśmy wspólnie scenariusz rozmowy, to nie moglibyśmy opowiedzieć ich historii za nich. Udało się jednak i na miejscu (oraz p. Ola zdalnie) pojawili się:
p. Aleksandra z Warszawy, p. Bartłomiej z Warszawy, p. Agata z Bydgoszczy, p. Asia z Krakowa, p. Wiktoria z Warszawy, a sercem była z nami, niestety na zwolnieniu lekarskim, p. Daria, autorka petycji, którą uroczyście przekazaliśmy p. poseł na końcu spotkania.

Ta sesja była pełna emocji nie tylko dla samych pacjentów i dla nas, ale też dla zgromadzonych uczestników spotkania.
- P. Ola poruszyła temat jej kończącego się udziału w programie lekowym, podczas gdy już raz odstawiła terapię przeciwciałami monoklonalnym, a po krótkim odstępie od przyjmowania terapii zgodnie z założeniami programu lekowego, ataki migreny wróciły. Wyraziła swój żal i niezrozumienie, że zostanie odebrane jej skuteczne leczenie, a jakość życia znowu wróci do punktu wyjścia - a więc ataków migreny przewlekłej. P. Ola zwróciła też uwagę na to, że choroba odwleka u niej decyzję o macierzyństwie i na swoje obawy związane z obciążeniem finansowym leczeniem migreny na własną rękę i strachem o zintensyfikowanie migreny w czasie ciąży.
- P. Bartłomiej opowiedział o zmianie pracy z etatowej na własną działalność, która lepiej dostosowuje się jego ataków migreny epizodycznej. Podkreślił też wątek kosztów finansowych leczenia tryptanami, a także związane z tym dodatkowe obciążenia zdrowotne.
- p. Agata poruszyła wątek macierzyństwa z migreną. Sama cierpi na postać przewlekłą, a migrenowe ataki towarzyszą jej ponad 300 dni w roku. Opowiadała o wychowywaniu dzieci, borykając się z atakami migreny, i tym, jak wpływają one na nieobecność w życiu dzieci i relacje z bliskimi. Zwróciła nam także uwagę na trudności w kwalifikacji do programu lekowego B.133 i fakt, że pomimo iż lek z I linii leczenia - toksyna botulinowa typu A - w jej przypadku się nie sprawdziła, zgodnie z kryteriami programu, i tak będzie musiała poddać się temu leczeniu jeszcze raz, by w II linii otrzymać przeciwciało monoklonalne.
- P. Asia opowiedziała nam o życiu z migreną w czasie ciąży. W tym czasie migrena spełniała kryteria migreny przewlekłej, a możliwości leczenia w praktyce były niemal żadne. Choroba odbiła się też na zdrowiu jej męża i dziś, choć chcieliby, nie mają już sił na kolejne dziecko.
- P. Wiktoria, jako osoba z migreną przewlekłą i moderatorka grupy dla migreników na Facebooku, przedstawiła najczęściej poruszane przez pacjentów historie życia z migreną. Poruszyła temat depresji i samobójstw wśród migreników, wykończonych życiem bez skutecznego leczenia tej choroby, a także kosztów terapii, sięgających kilka tysięcy złotych miesięcznie, niezrozumiałych dla osób spoza otoczenia migreników.
- Dodatkowo, swoją perspektywę, przedstawiła p. Katarzyna, cierpiąca na klasterowy ból głowy. Opowiedziała o walce o dostęp o tlen medyczny dla chorych w Polsce i zwróciła się o ekspertów po pomoc.
Nasze postulaty [TUTAJ]
Na koniec w imieniu pacjentów i p. Darii wręczyliśmy p. przewodniczącej spotkania petycję z wydrukowanymi prawie 4 tys. podpisów, listę postulatów dot. zmian w leczeniu migreny w Polsce oraz listy, które otrzymaliśmy od Was. Wiemy, że już dzisiaj p. poseł przekazała wszystkie dokumenty do Ministerstwa Zdrowia.

No dobrze, ale co to oznacza dla nas - osób z migreną?
- Środowisko pacjenckie i eksperckie mówi jednym głosem: konieczne są zmiany w programie lekowym oraz zwiększony dostęp do leczenia migreny w refundacji aptecznej.
- Konsultant krajowy w dziedzinie neurologii zaznaczył, że czekamy obecnie na wynik decyzji refundacyjnej Ministerstwa Zdrowia w sprawie leku z kategorii gepantów w refundacji aptecznej. Ta decyzja uwarunkuje kaskadę kolejnych zmian w programie lekowym i poza nim. Bez względu na to, konieczne jest natychmiastowe zniesienie ograniczenia czasowego leczenia w programie lekowym B.133, a więc nasz główny postulat zmian. “To trzeba zrobić już, teraz” - podkreślił kilkakrotnie.
- Eksperci obecni podczas spotkania wskazali na kwestie administracyjne w programie lekowym, które ograniczają do niego dostęp, a więc: kryteria kwalifikacji, liniowość, ograniczenie czasowe. A także na konieczność zwiększenia roli lekarza POZ, który mógłby odciążyć system w przypadku diagnozy i leczenia migreny epizodycznej.
- Dodatkowo, pacjenci poruszyli także wątek opieki nad kobietami z migreną w czasie ciąży i karmienia piersią, a także wpływu migreny na decyzję o rodzicielstwie.
- Przekazaliśmy petycję, listy i postulaty do p. poseł, a ona przekazała je do Ministerstwa Zdrowia.
Dużo mówienia, a co z działaniem?
- Podniesienie tematu migreny w Sejmie RP z udziałem pacjentów i ekspertów jest niezwykle ważne w zmianie postrzegania migreny przez społeczeństwo, ale też zauważeniu problemu przez decydentów.
- Wygłoszone publicznie postulaty ekspertów, kształtujących ochronę zdrowia w Polsce, zgodne z potrzebami pacjentów to gigantyczny krok w kierunku zmian.
- Dotarcie z postulatami pacjentów i petycją do decydentów i Ministerstwa Zdrowia to symbol siły głosu pacjenckiego i początek dalszych starań, bo bez kolejnych działań nie możemy liczyć na szybkie zmiany.
Pani Poseł obiecała nam dalszą współpracę w obszarze potrzeb osób z migreną. Wystosuje interepelację, a więc pisemne zapytanie do Ministerstwa Zdrowia, na które resort ma obowiązek odpisać w terminie 3 tygodni, w której zapyta bezpośrednio m.in. o to, kiedy dokładnie możemy liczyć na zmianę programu lekowego, o planowane inne procesy refundacyjne leków poza programem, a także, czy planowana jest ścieżka dla kobiet z migreną w ciąży.
Na kolejnym posiedzeniu Sejmu RP ma też wystąpić z tzw. zapytaniem w sprawach bieżących, czyli ustnie zada pytanie do Ministra Zdrowia o zmianę programu lekowego B.133.
To bardzo dużo! Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia da nam punkt wyjścia do dalszych działań systemowych oraz pilnowania, aby te zmiany się zadziały, a także uczestniczenia w nich. Oprócz tego planujemy działania medialne, aby temat migreny był na świeczniku i tym samym skłaniał do dalszych zmian.
Jesteśmy dla Was i z Wami i obiecujemy pilną dalszą pracę nad wdrożeniem postulatów w życie i zapewnienie dostępu do leczenia migreny w Polsce!

